Znaczenie wyrazu i skojarzenia, które on wywołuje, mogą zmieniać się w zależności od jego kontekstu, czyli od wyrazów, które go otaczają oraz od miejsca i czasu, w którym wyraz jest wypowiadany. Tym co wywołuje silne reakcje uczuciowe u odbiorcy są zaskakujące, nietypowe zestawienia znaczeń dosłownych i skojarzeń. Słowami i ich nietypowym użyciem można wywołać u odbiorcy na przykład rozbawienie, zadumę czy zaciekawienie.

• W języku potocznym często wykorzystujemy budzące żywe skojarzenia wyrażenia frazeologiczne.
  Przypomnij sobie znaczenie tych kilku poniższych:

Złapać kogoś na gorącym uczynku = Przyłapać kogoś na robieniu czegoś złego
Brać / wziąć kogoś w krzyżowy ogień pytań = Przepytywać kogoś, zadawać mu mnóstwo pytań, szczególnie w celu wykrycia jakichś nieprawidłowości
Puścić parę (z ust) = Wyjawić sekret

• Jeden ze współczesnych poetów, Zbigniew Rossa, wykorzystał dosłowne znaczenie powyższych frazeologizmów w swoim wierszu opisującym… parzenie herbaty!
  Spróbuj uzupełnić tekst tego wiersza, rozwiązując zadanie na tej stronie: Uzupełnij tekst wiersza. Nawet jeśli nigdy nie czytałeś jego utworu, po paru próbach poradzisz sobie z uzupełnieniem tekstu, ponieważ wykorzystuje on powyższe wyrażenia frazeologiczne.
• Zbigniew Rossa jest znany z tego, że swoje wiersze drukuje na różnych zaskakujących materiałach, na przykład na prześcieradłach albo ulicznych ławkach, tworząc w ten sposób tak zwane instalacje artystyczne. Przeczytaj krótki artykuł na ten temat: Wiersze, których można dotknąć – Czwórka – na marginesie po lewej stronie artykułu znajdziesz guzik do odtwarzania reportażu radiowego (7:42) na ten sam temat (możesz tam usłyszeć głos poety, który opowiada o swojej poezji przestrzennej oraz deklamuje wiersz „Czajnik”, którego tekst uzupełniałeś w zadaniu powyżej).

• Jak widzisz, poeta twierdzi, że „wykorzystanie wierszy do stworzenia instalacji, nie zmienia ich znaczenia literackiego.” Możliwe, że tak właśnie jest w przypadku jego tekstów – w końcu to on sam jako autor dba o umieszczenie swoich wierszy w takim miejscu, które podkreśli ich znaczenie, nie zmieniając go. Jednak co do zasady, kontekst wypowiedzi ma ogromny wpływ na jej sens! Przekonasz się, że tak jest, kiedy posłuchasz tego samego tekstu literackiego – piosenki – w dwóch ZUPEŁNIE różnych wykonaniach:

1. 1. Najpierw posłuchaj piosenki „W moim magicznym domu” w wykonaniu Hanny Banaszak.
   2. A teraz posłuchaj dokładnie tego samego utworu, ale przedstawionego w całkowicie innym kontekście: „W moim magicznym domu” w wykonaniu Mariana Opani 😊